نحوه ثبت سند حسابداری معاملات ارزی

ثبت سند حسابداری معاملات ارزی در ایران، به دلیل نوسانات نرخ ارز و وجود استانداردهای حسابداری خاص، نیازمند دقت و توجه به جزئیات است. در اینجا، یک راهنمای جامع برای ثبت اینگونه معاملات ارائه می‌شود:

**1. مبانی و استانداردهای حسابداری مرتبط:**

* **استاندارد حسابداری شماره 16 (تسعیر ارز):** این استاندارد، اصلی‌ترین مرجع برای حسابداری معاملات ارزی در ایران است. هدف این استاندارد، تجویز نحوه گنجاندن معاملات ارزی و عملیات خارجی در صورت‌های مالی واحد تجاری و نحوه تسعیر صورت‌های مالی عملیات خارجی است.
* **قانون مالیات‌های مستقیم:** این قانون، قوانین مربوط به مالیات بر درآمد حاصل از معاملات ارزی را تعیین می‌کند.
* **بخشنامه‌های بانک مرکزی:** بانک مرکزی، به طور دوره‌ای بخشنامه‌هایی در خصوص نرخ ارز، نحوه تسعیر ارز و سایر مسائل مرتبط با معاملات ارزی صادر می‌کند که لازم است در حسابداری این معاملات مد نظر قرار گیرند.

**2. نرخ ارز مورد استفاده:**

* **نرخ ارز مرجع (در صورت وجود):** در دوره‌هایی که نرخ ارز مرجع توسط دولت تعیین می‌شود، باید از این نرخ برای تسعیر معاملات ارزی استفاده شود.
* **نرخ ارز بازار (آزاد):** در حال حاضر (سال 1403) و در اکثر مواقع، از نرخ ارز بازار (آزاد) برای تسعیر ارز استفاده می‌شود. این نرخ، نرخ فروش ارز در صرافی‌های مجاز و یا سامانه نیما (برای واردات) است.
* **نرخ ارز سامانه ETS (تالار دوم):** برای برخی از معاملات و واردات، ممکن است از نرخ ارز سامانه ETS استفاده شود.

**مهم:** همواره آخرین بخشنامه‌های بانک مرکزی را در مورد نرخ ارز مورد استفاده، بررسی کنید.

**3. ثبت معاملات ارزی:**

* **خرید و فروش کالا و خدمات:**
* **هنگام وقوع معامله:** در زمان خرید یا فروش کالا و خدمات با ارز خارجی، مبلغ معامله باید به ریال تسعیر شود. از نرخ ارز در **تاریخ معامله** برای تسعیر استفاده کنید.
* **در زمان پرداخت یا دریافت وجه:** در زمان پرداخت یا دریافت وجه، تفاوت بین نرخ ارز در تاریخ معامله و تاریخ پرداخت/دریافت، به عنوان **سود یا زیان تسعیر ارز** شناسایی می‌شود.
* **دریافت و پرداخت وام ارزی:**
* **دریافت وام:** مبلغ وام ارزی باید به ریال تسعیر شود. از نرخ ارز در **تاریخ دریافت وام** برای تسعیر استفاده کنید.
* **بازپرداخت وام:** در زمان بازپرداخت اقساط وام، تفاوت بین نرخ ارز در تاریخ دریافت وام و تاریخ پرداخت قسط، به عنوان **سود یا زیان تسعیر ارز** شناسایی می‌شود.
* **نگهداری ارز در حساب‌های بانکی:**
* **پایان دوره مالی:** مانده حساب‌های ارزی در پایان دوره مالی باید به نرخ ارز در **تاریخ ترازنامه** تسعیر شود. تفاوت بین مبلغ ریالی مانده حساب قبل از تسعیر و مبلغ ریالی بعد از تسعیر، به عنوان **سود یا زیان تسعیر ارز** شناسایی می‌شود.
* **خرید و فروش ارز:**
* **خرید ارز:** در زمان خرید ارز، مبلغ ریالی پرداخت شده به عنوان بهای تمام شده ارز ثبت می‌شود.
* **فروش ارز:** در زمان فروش ارز، تفاوت بین مبلغ
اگر حسابدار هستید یا موسسه حسابداری دارید در سایت هزار حسابدار به نشانی https://www.HezarHesabdar.ir می توانید رزومه و آگهی خود را ثبت کنید. این سایت این امکان را به حسابدارها و موسسات حسابداری می دهد تا خود را به مشتریان معرفی کنند.